Kakaowiec - Drzewo Kakaowe - Czekolada - Kulinaria

Kakaowiec właściwy (Theobroma cacao L.) jest wiecznie zielonym drzewem należącym do rodziny roślin zatwarowatych. Pierwotnie rósł u podnóży Andów w dorzeczach rzek Amazonki i Orinoko, skąd drogą handlową dostał się do Ameryki Środkowej. Tam, już w I tys. p.n.e. uprawiali go Majowie, którzy z ziaren kakaowca przyrządzali pierwszą „gorącą czekoladę” (tcacahoua), a ich następcy Aztekowie używali ich ponadto jako afrodyzjaku oraz obiegowej waluty. Od odkrycia Ameryki przez Hiszpanów uprawa kakaowca przybrała charakter globalny: zaczęto je uprawiać w Afryce i Azji. Obecnie największe uprawy kakaowca na świecie znajdują się na Wybrzeżu Kości Słoniowej.

Drzewa kakaowe rosną w klimacie tropikalnym, na glebach żyznych i wilgotnych. Lubią stanowiska zacienione i przewiewne. W naturalnych warunkach osiągają wysokość 10-15 metrów. Kwiaty kakaowca są niewielkie, wyrastają bezpośrednio z pnia i konarów oraz posiadają kolor biały, różowy lub czerwonawy. Liście rosną naprzeciwlegle, są ciemnozielone, cienkie, lancetowate i osiągają długość 40 cm. Owoce kakaowca są owalne i przypominają kształtem pogrubiony ogórek. Mają gładką lub bruzdkowaną powierzchnię i zielony, żółty, czasami czerwonobrunatny kolor. Wewnątrz nich znajduje się od 20 do 60 okrągłych ziaren (ziaren kakaowych), które otoczone są słodko pachnącym, czerwonawym miąższem.

Ziarna kakaowca zawierają ok. 40-50% tłuszczu oraz niewielką ilość skrobi i białka. Ich najważniejszym aktywnym składnikiem jest teobromina- alkaloid o działaniu podobnym do kofeiny. Sfermentowane ziarna kakaowca wykorzystuje się jako surowiec do produkcji masła kakaowego i kakao.