Jabłka należą do najstarszych uprawianych przez ludzi owoców –prawdopodobnie już 4000 lat temu na Bliskim Wschodzie zbierano je z pierwszych jabłoniowych sadów. Jako ważny pokarm szybko stały się równie istotnym elementem kultury, nabierając symbolicznego znaczenia w wielu mitach i podaniach. Wspomnieć należy choćby przypowieść o Adamie i Ewie z Księgi Rodzaju czy jabłko niezgody z mitologii greckiej. Owoc ten odegrał ważną rolę także w mitologii skandynawskiej, celtyckiej, jak również w hinduizmie. Jabłoń, uprawiana dziś w strefie umiarkowanej na całym świecie, doczekała się rekordowej liczby 10 000 odmian.
Owoce zła?
Naukowa nazwa rodzajowa jabłoni brzmi "malus" i znaczy po łacinie nie więcej i mniej jak "zły, szkodliwy". Nawiązuje oczywiście jedynie do biblijne histori o grzechu pierworodnym, gdy przebywający w raju Adam i Ewa nie potrafili się oprzeć pokusie i zjed;i owoc z drzewa wiadomości dobrego i złego, ściągająć w ten sposób nieszczęście na siebie, a w konsekwencji na całą ludzkość. Słowo "malus" ma w łacinie właśnie jeszcze dwa pokrewne określenia, znaczące "nieszczęście" i "cierpienie".
Krewna róży
Jabłoń należy do rodziny różowatych. Jest około dziesięciometrowym drzewem o dobrze wykształconej, okrągłej koronie. Przy oszołamiającej liczbie odmian jabłek trudno jest mówić o charakterystycznych cechach tych owoców. Mogą mieć różną barwę (od zielonej, przez żółtą po czerwoną), wielkość i smak (najczęściej słodki, choć bywają odmiany wybitnie kwaśne). Z reguły biały lub żółtawy, zwarty miąższ otacza gniazdo nasienne, w którym znajdują się małe, czarne lub ciemnobrązowe pestki.
A jednak dobry
Owoc ten nie bije może rekordów pod względem ilości witamin czy składników mineralnych, ale jego główną cechą jest wszechstronność. Dość duża zawartość potasu, żelaza i witaminy C. Węglowodany występujące pod postacią fruktozy i glukozy są bardzo dobrze przyswajalne przez organizm i bardzo szybko zasilają w energie. Pektyny, których w jabłku jest bardzo dużo, jak i zawarte w jabłku kwasy owocowe, pobudzają też wydzielanie soków trawiennych i ułatwiają cały proces trawienny, a taże absorbują w przewodzie pokarmowym trucinzny i szkodliwe drobnoustroje. Jabłka zawierają także falwonoidy, czyli przeciwutleniacze, które jednak znajdują się w skórcę i tuż pod nią. Dlatego możliwie jak najwięcej powinno się spożywać jabłka w całości, razem ze skórką, by wykorzystać wszystkie zawarte w nim składniki odżywcze.
W piwnicy dłużej
Owoce importowane znajdują się u nas w sprzedaży przez cały rok. W przypadku rodzimych jabłek czas zbiorów zależy od odmiany - rozpoczyna się w sierpniu i może trwa do października. Kupując jabłka powinniśmy zwrócić uwagę na to, czy żadne z nich nie są obite i czy ich skórka jest cała. Owoce te jak mało które nadają się do wielomiesięcznego przechowywania. Szczególnie długo nadają się do przechowywania owoce odmian późnych. Najlepiej jest ustawić je w drewnianych skrzyniach w spiżarni bądź piwnicy. Owinięcie każdego jabłka gazetą zabezpieczy przed psuciem się całej zawartości skrzynki, w przypadku gdy jeden z owoców zgnije.
Ze skórką czy bez?
Większość jabłek zjada się w całości na surowo. Przed spożyciem należy je jednak starannie umyć (a nie tylko opłukać) i wytrzeć do słucha, aby usunąć szkodliwe substancje znajdujące się na skórce, czyli pozostałości wszelkich oprysków.
Przy wykorzystywaniu jabłek w daniach należy usunąć z nich gniazda nasienne i ew. obrać ze skórki, w zależności od przeznaczenia. Owoce te są więc bardzo zdrowym dodatkiem do sałatek i placków, można je piec, smażyć bądź gotować, doskonale komponują się z wieprzowiną i dziczyzną. Jabłka to także surowiec do produkcji niezliczonych przetworów, jak dżemy, galaretki, soki, ale także wina i likiery.
