NAZWA ŁAC. Myristica fragrans
GATUNEK BOTANICZNY rodzina muszkatołowcowatych
POCHODZENIE drzewo to odkryto na wyspach Banda, w obrębie archipelagu Moluków, tzw. Wysp Korzennych.
UPRAWA Sri Lanka, Malezja, Grenada
OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA
Muszkatołowiec to drzewo wśród roślin przyprawowych wyjątkowe. Jednocześnie dostarcza dwóch rodzajów przypraw: dużego nasienia wydobytego z mięsistej torebki (gałki muszkatołowej) oraz zdjętej z niego osnówki (kwiatu muszkatołowego). Wiecznie zielone drzewo muszkatołowe pierwsze owoce wytwarza po okołu siedmiu latach wzrostu i owocuje przez kolejne osiemdziesiąt. Muszkatołowiec może osiągać nawet 18 metrów wysokości, a najlepsze warunki wzrostu znajduje w tropikalnych, wilgotnych i gorących strefach klimatycznych.
HISTORIA
Wydaje się prawdopodobne, że starożytne cywilizacje Egipcjan, Fenicjan i Greków nie znały jeszcze muszkatołowca. O leczniczym działaniu gałki i kwiatu muszkatołowego milczą również księgi chińskiej i indyjskiej medycyny. W basenie Morza Śródziemnego specyfiki te pojawiły się najprawdopodobniej dopiero w VI wieku naszej ery za sprawą arabskich szlaków handlowych. Początkowo gałkę muszkatołową stosowano głównie jako lek. Jej kulinarne właściwości zaczęto wykorzystywać dopiero w XV wieku, kiedy Portugalczycy rozszerzyli wymianę handlową z Wyspami Korzennymi.
WŁAŚCIWOŚCI MEDYCZNE
Oprócz zbawiennego działania na układ trawienny, gałka muszkatołowa wykorzystywana jest także do łagodzenia bezsenności, leczenia zaburzeń oskrzelowych i reumatyzmu. Wykorzystuje się ją również w stanach nadpobudliwości i – pomocniczo – w leczeniu chorób serca. Jej niewielkie dawki stosowane są jako środek moczopędny, jednak w większych ilościach (od 5-30 g) może mieć działanie narkotyczne – wywołuje długo nieustępujące halucynacje, zaburzenia świadomości i bezsenność. Uważana jest także za afrodyzjak.
ZASTOSOWANIE KULINARNE
Gałka i kwiat muszkatołowy mają podobny aromat: wspaniały, odświeżający, korzenny i lekko pieprzowy. W smaku natomiast kwiat muszkatołowy jest nieco bardziej gorzki. Zapach i smak zyskują na intensywności, gdy przyprawy zetrze się na drobne wiórki.
Gałkę muszkatołową stosuje się zarówno do przyprawiania słodkich, jak i pikantnych potraw. Ciasta i ciasteczka, szczególnie zaś pierniki dzięki tej przyprawie zyskują na wyrazistości. Jej smak i zapach idealnie komponują się z wanilią, miodem i karmelem. Doskonała do wielu rodzajów mięs i produktów mlecznych, może być wykorzystywana również do przyprawiania gotowanych na parze warzyw, ale także grzanego piwa, wina czy ponczu. Gałkę muszkatołową szczególnie upodobali sobie Holendrzy, choć jest także szeroko wykorzystywana w kuchni włoskiej.
