|
|
Pierwsze sosy były robione już w starożytności. Starożytnym Grekom i Rzymianom znany był sos rybny nazywany przez nich garum. Przyrządzano go w specjalnie przygotowanych glinianych kotłach wkopanych w ziemię niedaleko morskiego wybrzeża. Wrzucano do nich ryby wraz z cebulą, czosnkiem i oliwkami, zalewano morską wodą, szczelnie przykrywano i pozostawiano na kilka tygodni, aby wszystko sfermentowało.
Sosy przyrządzane w czasach średniowiecza, były raczej kwaśne i ostre. Działo się tak, ponieważ znaczna ich większość była przygotowywana na bazie octu, który zmiękczał mięso i wiązał nadmiar tłuszczu. Repertuar warzyw i przypraw znacznie wzbogacił smak sosów dopiero od czasów wielkich odkryć geograficznych na przełomie XV i XVI wieku. Wówczas Europa poznała wiele odmian papryk, m.in. paprykę chili, a w XVII wieku także przyprawę curry i sos sojowy.
Kontakty z egzotycznymi ludami i kulturami, sprawiły, że do europejskiej kuchni trafiły liczne, nieznane wcześniej specjały. Tak było ze słynnym angielskim sosem worcester, czy nie mniej znanym sosem tabasco. Pierwszy z nich został przywieziony z Indii i w 1837 roku znała go już cała Anglia. Sos tabasco z kolei wypromował Edmund McIlhenny w roku 1868 na wyspie Avery. W kilka lat później polubiła go cała Ameryka, a potem również Europa.
Naturalnie, niektóre sosy zostały po prostu wymyślone - dobrym przykładem jest sos ostrygowy, opracowany przez Lee Kam Sheung, mieszkającego w małej wsi położonej na południu Chin. Specjalnie przyrządzony ekstrakt z ostryg stał się wielkim przysmakiem od 1888 roku, i szybko podbił światowy rynek. Innym przykładem jest interesujący przypadek Dave’a Hirschkopa, który znudził się sosem tabasco i postanowił wynaleźć sos jeszcze ostrzejszy. Cel ten osiągnął przez wyekstrahowanie kapsaicyny (alkoidu „pikantności”), dzięki czemu sosy Deve’a stały się najostrzejszymi sosami na świecie, 25 razy bardziej ostrymi od tradycyjnego sosu tabasco.
Rola sosów nie polega tylko na dodawaniu pikantności potrawom, ale przede wszystkim na podkreślaniu ich smaku. Do wielu dań istnieje tak wiele sosów, że spośród bogatego wachlarza smakowych propozycji sosów każdy znajdzie coś dla siebie.
|
 |
|
|
|
