Mleko a Zdrowie

Argumentów przemawiających za wysoką wartością odżywczą mleka można by wymieniać wiele. Mleko w swym składzie zawiera spore ilości wapnia, białka, witamin, fosforu i magnezu, a wszystkim lekarzom znany jest jego pozytywny wpływ na wiele chorób. Mleko pomocne jest w leczeniu schorzeń układu krążenia (ma działanie przeciwmiażdżycowe, obniża ciśnienie tętnicze i ryzyko udaru mózgu), redukuje nieprawidłowości metabolizmu, a także chroni kobiety przez rakiem piersi.

Mleko oraz przetwory mleczne to najlepsze źródło wapnia – spożywanie ich w zalecanych dawkach (w przypadku mleka to 2 szklanki) zaspokaja w 100% dzienne zapotrzebowanie na ten pierwiastek. Wapń w mleku chroniony jest przez specjalne białka, dzięki czemu nie wytrąca się z roztworu i jest wydajniej przyswajany przez organizm. Ów składnik mineralny m.in. zapewnia prawidłowy rozwój układu kostnego, bierze udział w przewodzeniu impulsów nerwowych i umożliwia skurcze mięśni.

Najwięcej wapnia jest w serach, szczególnie żółtych, spore jego ilości są również w kefirach, maślankach czy jogurtach. Nie ma przesady w twierdzeniu, że o ile białko, tłuszcz i witaminy można zastąpić innymi źródłami żywnościowymi, o tyle wapnia zawartego w mleku i mlecznych przetworach nie da się zastąpić niczym. Największe zapotrzebowanie na wapń mają dzieci i kobiety w ciąży. Dowiedziono, że obecność tego pierwiastka ma pozytywny wpływ na zdrowie kobiet w okresie przed menopauzą lub w jej trakcie, a mleko i produkty mleczne z znacznym stopniu zapobiegają nowotworom, w tym i rakowi piesi.

Należy pamiętać, że najzdrowsze jest mleko chude (1,5 %), które ze względu na niższą zawartość tłuszczu zwierzęcego działa przeciwmiażdżycowo i zapobiega nowotworom. Z kolei w mleku odtłuszczonym jest mniej witamin A, D i E, jednak zawartość białka i wapnia jest taka sama jak w mleku tłustym.

Wchodzący w skład mleka magnez sprzyja przyswajaniu wapnia, a ponadto reguluje gospodarkę mineralną. Przy niskiej zawartości magnezu i fosforu w diecie poziom aktywności witaminy D znacznie spada, a to może sprzyjać powstawaniu osteoporozy.

Białko mleka pełni ważną rolę w procesach wzrostu i regeneracji – jest świetnym uzupełnieniem mniej wartościowych białek roślinnych. Organizm człowieka nie ma zdolności do magazynowania większych ilości białka, dlatego trzeba go regularnie dostarczać, a niedobór tego składnika może spowodować spadek masy ciała i odporności, a nawet zahamowanie wzrostu.

Obróbka termiczna mleka ma niewielki wpływ na zawartość witamin i składników mineralnych, takich jak witaminy: A, D, E, K, C, B12 i B6, a także enzymów, hormonów i cukrów.

W zapobieganiu osteoporozie oprócz wapnia duży udział ma również witamina D. Wytwarzana jest ona w skórze przede wszystkim w czasie spacerów na słońcu, a jej doskonałym źródłem jest tłuste mleko. Duże ilości tego składnika występują także w jajach i rybach, dlatego jeśli pijemy wyłącznie mleko odtłuszczone, zalecane jest częste ich spożywanie.

Zbawienny wpływ mleka oczywisty jest także w przypadku leczenia chorób związanych z układem krwionośnym. Chude mleko zapobiega chorobom miażdżycowym, a także niedokrwieniu serca. Zarówno obniża ciśnienie krwi, jak i znacznie redukuje poziom szkodliwego cholesterolu, a tym samym obniża ryzyko zachorowań m.in. na niezwykle groźny udar mózgu.

Jedynym zastrzeżeniem, jakie mogą zgłaszać dietetycy, to ilość obecnego mleka w diecie alergików. Warto tu zaznaczyć, że nieprawdą jest, iż 80% społeczeństwa jest uczulona na ten produkt i ma problemy z jego trawieniem. Zaledwie u 2-3% dorosłych i 7-10% dzieci można zaobserwować reakcję alergiczną na mleko i jego przetwory. Z wiekiem najczęściej dzieci pozbywają się tej dolegliwości, a także u dorosłych nie musi ona trwać przez całe życie.

Lekarze proponują również ograniczenie picia napojów kofeinowych i mlecznych jednocześnie, gdyż kofeina (teina) wzmaga wydalanie wapnia wraz z moczem. Mitem jest, jakoby mleko samo w sobie sprzyjało utracie tego pierwiastka. Pewnym jest zaś to, że produkt ten i wszelkie jego przetwory ze względu na ich pozytywny wpływ na zdrowie powinny stać się podstawowym elementem naszej diety.